‘De Groote Oorlog in Tongeren’

Op 4 augustus zal het exact 100 jaar geleden zijn dat België geconfronteerd werd met de Eerste Wereldoorlog. Ook in Tongeren werd een programma uitgewerkt rond de herdenking van 100 jaar ‘Groote Oorlog’. Het is een samenwerking tussen de Erfgoedcel, cc De Velinx en de bibliotheek. Uitschieters zijn een tentoonstelling en een boek. Verder staan er lezingen, filmvoorstellingen en optredens op het programma. In september verschijnt een gratis brochure waarin het volledige programma wordt voorgesteld.

Activiteiten naar aanleiding van WOI, georganiseerd door de Dienst Erfgoed, de Bibliotheek en de VELINX

Donderdag 25 september om 19.30 uur in de VELINX

Opening tentoonstelling ‘Tongeren, een kleine stad in een grote wereldoorlog’ door de Dienst Erfgoed

Voor België wordt de Eerste Wereldoorlog vaak bekeken in relatie tot de Westhoek, in elk geval bij het brede publiek.  Het vastgelopen front en de lange loopgravenoorlog die erop volgde hebben natuurlijk mee voor die focus gezorgd. Maar uiteraard zijn er ook andere invalshoeken mogelijk waarbij tegelijk ook andere regio’s en thema’s worden bestreken. Zo is de lange bezettingsgeschiedenis een typerend kenmerk voor het gros van het Belgische grondgebied en dat maakt de Belgische casus enigszins atypisch. Het spreekt voor zich dat deze bezetting een grote impact had op het dagelijks leven in alle steden en gemeenten en dus uiteraard ook op Tongeren. Deze tentoonstelling is gratis te bezichtigen van vrijdag 26 september 2014 tot en met zaterdag 20 december 2014. Openingsuren: elke maandag en woensdag van 9.00 tot 17.00 uur, dinsdag van 9.00 uur tot 19.00 uur, donderdag van  9.00  tot 18.30 uur, vrijdag van 9.00 uur tot 12.00 uur en  zaterdag van 14.00 uur tot 18.00 uur. Deze tentoonstelling is uitzonderlijk ook gratis te bezichtigen op zondag van 14.00 tot 18.00 uur. De VELINX is gesloten op zaterdag 1 november 2014, dinsdag 11 november 2014 en zaterdag 15 november 2014.

Maandag 29 september om 20.00 uur in de VELINX

Lezing:  Arnout Hauben - Ten oorlog

Een eeuw na de Eerste Wereldoorlog beroert het grote drama nog steeds jong en oud. Maar wat weten we over de mensen die de oorlog hebben meegemaakt? En kunnen we ons nog voorstellen hoe het leven er in en achter de frontlinie echt toeging?
Arnout Hauben trok samen met Jonas Van Thielen en Mikhael Cops langs het Europese front, van de Noordzee naar Gallipoli. Onderweg zocht hij naar de levende herinneringen aan de Eerste Wereldoorlog. Zijn tocht voerde hem door België, Frankrijk, Italië, Slovenië, Albanië, Macedonië, Griekenland en Turkije. De getuigenissen, herinneringen en ervaringen die Arnout Hauben vertelt, zijn even aangrijpend als verrassend.

Vrijdag 3 oktober om 20.00 uur in de bibliotheek

Oorlogsvoordrachten - Academie voor Woord

Voordrachten door de leerlingen van de academie Woord, met als inspiratie de Groote Oorlog. Zij kijken binnen in het leven van een soldaat en de mensen om hem heen en halen inspiratie uit het boek ‘Wij werden 100 jaar ouder’.

Zondag 12 oktober om 9.15 uur in de bibliotheek

Literaire ontbijtlezing: Stefan Hertmans – Oorlog en terpentijn

Vlak voor zijn dood in de jaren tachtig van de vorige eeuw gaf de grootvader van Stefan Hertmans zijn kleinzoon een paar volgeschreven oude cahiers. Jarenlang durfde Hertmans de schriften niet te openen – tot hij het wél deed en onvermoede geheimen vond. Het leven van zijn grootvader bleek getekend door zijn armoedige kinderjaren in het Gent van voor 1900, door gruwelijke ervaringen als frontsoldaat in de Eerste Wereldoorlog en door een jonggestorven grote liefde. In zijn verdere leven zette hij zijn verdriet om in stille schilderkunst. Stefan Hertmans’ jarenlange fascinatie voor zijn grootvaders leven bracht hem uiteindelijk tot het schrijven van deze aangrijpende roman. Op zondag 12 oktober vertelt Stefan Hertmans meer over zijn boek tijdens een literaire ontbijtlezing in het leescafé van de bibliotheek. Ontbijt start om 9.15 uur, de lezing om 10.00 uur.

Dinsdag 7 oktober om 13.30 uur in de VELINX (ism bibliotheek)

Film/schoolvoorstelling (2de en 3de graad SO): Joyeux Noël - Christian Carion (2005)

Waargebeurd verhaal, zich afspelend aan het front in de winter van 1914. De Eerste Wereldoorlog woedde volop en eindigde de levens van talloze jonge mannen. Wanneer de Kerst aanbreekt gebeurt er echter iets volkomen onverwachts. Die nacht worden de levens gevolgd van vier personen: een Anglicaanse priester, een Franse luitenant, een tenor en zijn zingende geliefde, een sopraan. Op die nacht gebeurt het ondenkbare, wanneer soldaten de wapens neerleggen en elkaar benaderen om Kerst te vieren.

Donderdag 6 november om 13.30 uur (+ optie extra voorstelling om 10.30 uur in de VELINX

theater/schoolvoorstelling (3de graad SO): Bleeding Bulls - De Zwarte Schande

De Zwarte Schande is het verhaal van Maarten Schiltmeier, ex-voetbalinternational, achterkleinkind van een Senegalese soldaat uit de Eerste Wereldoorlog. Deze theatermonoloog werd gemaakt in samenwerking met het In Flanders Fiels Museum in Ieper. De titel ‘De Zwarte Schande’ refereert naar de Duitse propaganda tijdens en na de Eerste Wereldoorlog waarin zwarte koloniale troepen afgeschilderd werden als barbaren en wilden. De kinderen die deze zwarte soldaten maakten met blanke vrouwen werden later gestigmatiseerd, weggestopt in kloosters en als een groot probleem aanzien. Deze geschiedenis is het vertrekpunt van deze voorstelling.

Maandag 11 november om 20.00 uur in de VELINX

Lezing:  dr. Luc Vandeweyer  - over de rol van het Limburgse grondgebied tijdens de Eerste Wereldoorlog

Luc Vandeweyer is doctor in de geschiedenis. Zijn onderzoekdomein strekt zich uit over de 20ste eeuw.  Hij schreef meerdere boeken en tientallen artikels en werkte mee aan tentoonstellingen en televisie- en radioprogramma’s. Het boek ‘Een kleine stad in een ‘Groote Oorlog’. De Eerste Wereldoorlog en het activisme te Tienen en omgeving’ werd bekroond met de prijs voor historisch onderzoek door de provincie Vlaams-Brabant. Over het Belgische leger schreef hij onder meer  ‘Koning Albert en zijn soldaten’.  Daarnaast schreef  hij ‘Het hospitaal van de koningin’ over de medische zorgverlening.

Donderdag 27 november om 14.00 uur in de VELINX

matinee/seniorenvoorstelling: Grupetto - In Flanders Fields, een muzikaal oorlogsdagboek

Bijna een eeuw geleden, maar nog steeds tastbaar, werd “The War to End All Wars” – “De Groote Oorlog” - voor een groot deel in onze Vlaamse Westhoek uitgevochten. Grupetto ging letterlijk graven in dit verleden en maakte een strenge selectie uit tientallen songs van de Eerste Wereldoorlog. Daarnaast wordt er nieuw geschreven werk van Valentijn Biesemans gebracht, geïnspireerd door Britse soldaat-dichters die hun leven lieten in onze contreien, alsook werken van Stravinsky, Hindemith, Moeran, Eisler en Debussy.

Zaterdag 13 december om 20.30 uur in de VELINX

humor/muziek: Kommil Foo – Het Bestand

Kerstnacht 1914. Twee loopgraven, lijnrecht tegenover elkaar. Honderdduizend half bevroren mannen, verkrampt, bang en boos tegelijk, en allemaal bereid om het bloed te drinken van de honderdduizend mannen aan de overkant, ook half bevroren, verkrampt, bang en boos tegelijk. En dan slaat de klok twaalf keer. Middernacht. Gezang, eerst bijna onhoorbaar zacht, maar steeds voller, steeds luider: ‘Stille Nacht’… in het Duits. En in het Engels, Frans, Nederlands…Iemand roept:”Happy Christmas!”. De andere kant roept terug:”Frohe Weihnachten.” En dan gebeurt het onvoorstelbare: aan beide kanten kruipen de eerste soldaten uit de loopgraaf, en schudden elkaar de hand! Cadeaus en eten, wijn en schnapps komen tevoorschijn. Gelach, foto’s van hun kinderen, van hun vrouwen, drinken met elkaar, heel even vrienden voor het leven zijn. Na vier dagen komt er bevel van hogerhand dat het nu genoeg  geweest is, tijd om de vijand weer te haten, de strijd weer te strijden, op leven en dood…ieder in z’n eigen loopgraaf. Oorlog is oorlog. Over dat hoogst merkwaardig oorlogs-intermezzo maakt Kommil Foo een voorstelling: Het Bestand. Begeleid door zes muzikanten zingen Raf en Mich Walschaerts oorlogsliederen, vertellen ze ontroerende, schrijnende maar zonder twijfel ook hilarische verhalen. 

Woensdag 17 december om 20.30 uur in de VELINX

standup comedy: Wouter Deprez - Slijk

Wouter groeide op in het decor van de Eerste Wereldoorlog. Verblind door de meisjes en door de schaapachtigheid van zijn jeugd merkte hij er jarenlang nauwelijks iets van op. Maar op een dag moet een man graven naar zijn wortels. Nu keert Wouter terug en kijk het verleden in de ogen. Hij vertelt wat die Groote Oorlog hem in het oor fluistert. Hij graaft bommen, botten en verhalen op. Hij zoekt uit waarom zijn grootvaders nooit gedecoreerd werden. Hij zingt de symfonie van de artillerie. Hij gaat het onmogelijke gevecht aan. Hoe maak je comedy van het ergste?

Vrijdag 6 maart 2015 om 20.00 uur op locatie

Theater – Cie Cecilia –De Soldaat-facteur en Rachel

Twee verhalen naast mekaar. Een man een vrouw vertellen over hoe het was voor de kleine mensen tijdens de grote oorlog. Hij heet Louis en was facteur in de loopgraven aan het front. Zij heet Rachel en was femme de ménage in een kasteel. Ze hebben mekaar nooit gezien maar komen beiden getuigen over de rampspoed die de oorlog in hun leven bracht en hoe die hen heeft gekwetst en voorgoed in hun binnenste gekerfd staat. Gebaseerd op authentieke documenten, brieven en dagboeken, en voor het eerst opgevoerd in 1986, werd ‘De soldaat-facteur en Rachel’ inmiddels een echte klassieker. Dit toneelstuk over WOI werd in 1988 geschreven door Arne Sierens. Compagnie Cecilia wil voor de herdenking van de “Groote Oorlog” dit stuk hernemen. Johan Heldenbergh en Mieke Dobbels spelen,  zij worden in deze voorstelling bijgestaan door een koor.

Zaterdag 7 maart 2015 om 20.30 uur in de VELINX

klassiek/filmconcert:BL!NDMAN [drums] - WINGS

De film Wings van William A. Wellman uit 1927 combineert een romantisch verhaal met indrukwekkende beelden van luchtgevechten uit WO I. De plot gaat als volgt: twee jonge mannen, de ene rijk, de andere middenklasse, zijn verliefd op dezelfde vrouw. Al snel hebben ze echter andere prioriteiten: de Eerste Wereldoorlog breekt uit en ze worden gevechtspiloten in de prille US Airforce. Hun rivaliteit evolueert door hun gedeelde oorlogservaring tot een diepe vriendschap. Wings won de allereerste Academy Award voor Beste Film én voor Beste special effects. BL!NDMAN [drums] zullen deze film begeleiden met op maat geselecteerde percussiestukken uit de 20ste en 21ste eeuw en live electronics.

Zaterdag 21 maart 2015 om 20.30 uur in de VELINX

klassiek/theater: 't Arsenaal /Naast de buren - 'Kreutzersonate'

Karsten en Hannah worden verliefd op elkaar. Ze trouwen, krijgen kinderen, hebben een goed huwelijk. Tot Hannah pianist Michaël leert kennen en, na jaren, haar viool weer ter hand neemt om samen met hem te musiceren. De intimiteit die door het musiceren tussen Hannah en Michaël ontluikt, maakt Karsten gek van jaloezie. In 1891 publiceerde Lev Tolstoj de Kreutzersonate, genoemd naar een compositie van Ludwig Van Beethoven. In deze ophefmakende novelle schetst de Russische auteur hoe passionele liefde gedoemd is om langzaam weg te deemsteren. Meer dan 120 jaar later is dit beklijvende verhaal, dat tal van kunstenaars inspireerde, nog even urgent en herkenbaar als toen.  Twee kunstenaarskoppels gaan met de Kreutzersonate aan de slag. Acteurs Tom Van Landuyt en Angela Schijf en muzikanten Nikolaas Kende en Jolente De Maeyer  brengen u hun verhaal in woord en muziek.

{fshare}